ATOM MODELLERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ

2.BÖLÜM : ATOM MODELLERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ:

Atom  modelleri    ile    ilgili    olarak öğrencilerin aşağıdaki kazanımları elde etmesi hedeflenmektedir

         Öğrenciler;

2.1.   Thomson atom modelinin Rutherford deneyi  ile   

         geçersiz   hâle    gelişini açıklar.

2.2.   Elektromanyetik   ışınların dalga modelinde 

         kullanılan  kavramlar arasında ilişki kurar.

2.3.   Elektromanyetik    spektrumda  ışın tiplerini

         frekans   ve dalga boyu aralığı ile ilişkilendirir

2.4.     Dalga modeli ile açıklanabilen optik olaylara

         örnekler verir.

2.5.   Elektromanyetik    ışınların   tanecik karakteri      

          gösterdiği   gözlemlere örnekler verir.

2.6.   Işın   kuantumlarının   (fotonların) enerjisi ile

         dalga nicelikleri arasında ilişki kurar.

2.7.   Hidrojen  atom   spektrumundan, atomlardaki

         enerji  alış verişinin sürekli olmadığı çıkarımını

         yapar.

2.8.   Bohr  modelinin   temel varsayımlarını  ve 

          Hidrojen atomundaki    elektronun    toplam

          enerjisini ifade  eder.

2.9.    Bohr   atom   modelini   kullanarak atomların

          ışın soğurma / yayma sürecini açıklar

2.10. Yayılan  fotonların   enerjisi  ile hidrojen 

         atomundaki   elektronun enerji  değişimi 

          arasında   ilişki kurar.


 


    Dalton Atom  Teorisi: (1807)

 

9.sınıfta işlediğimiz Dalton Atom

Teorisini bir hatırlayalım.

John Dalton 1807 yılında

açıkladığı atom teorisi ile Sabit oranlar kanunu ile katlı oranlar kanunu destekleyen görüşleri ve atom hakkında ilk kez bilimsel nitelikli açıklamalar içermesi yani maddenin doğasına ilişkin zekice önsezisi 19.yy.da kimyanın hızla gelişmesinde itici bir güç olması nedenleriyle oldukça önemlidir. Atomu içi dolu bilardo topuna benzetmiştir.

 

Dalton'un atomla ilgili gö­rüşleri şöyle özetlenebilir:

 

1.   Elementler atom adı verilen son derece küçük

      taneciklerden oluşur.

2.   Belli bir elementin bü­tün atomları birbirinin aynıdır; yani

      bu atomların boyutları eşittir, aynı kütleye sahiptir ve

      kimyasal   özellikleri  aynıdır. Ancak bir elementin atomla­rı 

      diğer bütün  elementlerin atomlarından farklıdır

3.   Bileşikler birden  çok elementin atomlarından oluş­muştur.

      Herhangi bir bileşik­teki iki elementin atom sayıla­rının

      oranı bir tam sayı ya da basit tam sayılı bir kesirdir.

4.   Kimyasal tepkimeler, yalnızca   atomların   birbirin­den  

      ayrılması, birbirleri  ile birleşmesi   ya da  yeniden

      düzenlenmesinden   ibarettir; atomların yok olmasına ya

      da oluşmasına yol açmaz.

 

Dalton Atom  Teorisinin hatalı yönleri:

 

1.   Atomlar içi dolu küreler değildir. Atomun büyük bir kısmı

      elektronların içinde dolaştığı  boşluktan oluşur.

2.   Belli bir elementin bü­tün atomları birbirinin aynıdır görüşü

      hatalıdır. Atomların izotopları vardır.

3.   Atomlar parçalanamaz yenide oluşturulamaz fikri

      yanlıştır. Günümüzde nükleer değişmelerle atomlar 

      parçalanabilmekte  ve yeniden oluşturulabilmektedir.

4.   Atom altı parçacıkların (elektron,proton,nötron)

      varlığından hiç bahsetmemesi önemli bir   eksikliktir.

5.   Elektronların farkında olmadığı için kimyasal bağın

      oluşumu ile ilgili günümüze ait MODERN BAĞ KAVRAMI 

      bu teori ile  açıklanamaz.

  Thomson  Atom  Teorisi:

 

Elektronların e/m oranı üzerine yaptığı

deneyler sonucunda J.J.Thomson,

atomun ;

içinde negatif yüklü elektronların yüzen, pozitif yüklü elektrikten meydana gelmiş küreye benzediğini ve atomun kütlesinin büyük kısmının bu pozitif yüklü elektriklerden oluştuğunu ileri sürdü.

      Thomson tasarladığı atom modelini üzümlü keke; kekteki üzümleri elektrona, kekin hamurunu ise protona

benzetmiştir.

 

Thomson'a göre

 

1.  Nötr bir atomda - yükü den­geleyen

     + yükler bulunmalıdır.

2.   Atomdaki  pozitif (+)  yükler bulut şeklin­de olmalıdır.  

     Elektronlar bu pozitif yük bulutu içinde  yüzmelidir.

3.  Atomun 10-10 m çapında içinde pozitif yüklü  küre olup

     + yük atomun kütlesi içinde dağılmaldır.

 

  Thomson Atom  Teorisinin hatalı yönleri:

 

1. Günümüzdeki atom bilgileri dikkate alındığında pozitif yüklerin bir bulut içinde olduğu ve elektronların bu bulut içinde dağılmış olduğu görüşü hatalıdır.

2. Nötronların varlığından bahsedilmemesi önemli bir hatadır.

 

 

       2.1: Rutherford  Atom  Modeli:  (1911)

 

Thomson’la aynı tarihlerde  Rutherford Thomson’un atom modelinin doğruluğunu araştıran bir dizi deneyler yaptı.

 

Alfa tanecikleri  saçılması deneyi:

 

·    Rutherford, alfa taneciklerinin (pozitif yüklü taneciklerin) ince altın levhada saçılmalarını gözlemledi.

·    Yaptığı deneyde dar bir aralıktan, paralel ve pozitif yüklü tanecikler demetini çok ince (4.10-4 cm  genişliğinde ) altın bir levhaya gönderdi.

·     Sapmaya uğrayan taneciklerin açısal dağılımını, ZnS sürülmüş levha üzerinde beliren parıldamalar sayesinde belirledi (Şekil 1.2.1).

Şekil 1.2.1: Rutherford’un altın levha deneyi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yorum Yaz